यदि तपाईं स्थायी बसोबास (permanent residency) तर्फको बाटोमा हुनुहुन्छ भने, भिसा सबक्लासहरू नागरिकतासँग कसरी जोडिन्छन् भन्ने कुरा बुझ्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। उदाहरणका लागि, Subclass 189 Skilled Independent भिसा वा Subclass 190 Skilled Nominated भिसा धारकहरूले तुरुन्तै स्थायी बसोबास प्राप्त गर्छन्, जुन नागरिकताको बसोबास आवश्यकता (residence requirement) मा गणना हुन्छ।
को योग्य हुनुहुन्छ?
Conferral मार्फत नागरिकताका लागि आवेदन दिन, तपाईंले:
- आवेदन दिँदा र तपाईंको आवेदनको निर्णय हुँदा स्थायी बासिन्दा (वा योग्य New Zealand Special Category Visa (SCV) धारक) हुनुपर्छ।
- 4 वर्षको बसोबास आवश्यकता पूरा गर्नुपर्छ (तल हेर्नुहोस्)।
- राम्रो चरित्रको हुनुपर्छ (18 वर्ष वा सोभन्दा माथिको उमेर भएमा)।
- अष्ट्रेलियामा बसोबास गर्ने वा अष्ट्रेलियासँग नजिकको र निरन्तर सम्बन्ध कायम राख्ने इच्छा राख्नुपर्छ।
- नागरिकता परीक्षा उत्तीर्ण गर्नुपर्छ (18–59 वर्ष उमेरका लागि), वा छुट वा अन्तर्वार्ताका लागि योग्य हुनुपर्छ।
- नागरिकता समारोहमा सहभागी भई प्रतिबद्धताको शपथ (Pledge of Commitment) लिनुपर्छ (स्वीकृत भएमा)।
New Zealand SCV धारकहरू
1 July 2023 देखि, योग्य New Zealand Special Category Visa धारकहरूले पहिले स्थायी भिसा प्राप्त नगरी सिधै अष्ट्रेलियाली नागरिकताका लागि आवेदन दिन सक्छन्, यदि उनीहरूले 4 वर्षको बसोबास आवश्यकता पूरा गर्छन् भने (SCV मा बिताएको समय यसमा गणना हुन्छ)।
उमेर अनुसारका नियमहरू
- 18–59 वर्ष: सामान्य नागरिकता परीक्षा र सबै साधारण आवश्यकताहरू।
- 60 वर्ष र सोभन्दा माथि: नागरिकता परीक्षा आवश्यक पर्दैन; यसको सट्टा अन्तर्वार्ता लिइन्छ। राम्रो चरित्र र बसोबास आवश्यकताहरू भने लागू नै हुन्छन्।
- 18 वर्षमुनि: बालबालिकालाई प्रायः कुनै अतिरिक्त शुल्क बिना अभिभावकको आवेदनमा समावेश गर्न सकिन्छ, वा निश्चित परिस्थितिमा छुट्टै आवेदन दिन सकिन्छ।
बसोबास आवश्यकताको व्याख्या
Conferral मार्फत नागरिकताका लागि बसोबास आवश्यकता सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण योग्यता मापदण्डहरूमध्ये एक हो। तपाईंले:
- आवेदन दिनुभन्दा तुरुन्तै अघिका 4 वर्ष वैध भिसामा अष्ट्रेलियामा बसोबास गरेको हुनुपर्छ।
- आवेदन दिनुभन्दा अघिका अन्तिम 12 महिना स्थायी बसोबास (वा योग्य SCV) धारण गरेको हुनुपर्छ।
- 4 वर्षको अवधिमा अष्ट्रेलियाबाहिर जम्मा 12 महिनाभन्दा बढी नबिताएको हुनुपर्छ।
- सो अवधिको अन्तिम 12 महिनामा 90 दिनभन्दा बढी अष्ट्रेलियाबाहिर नबिताएको हुनुपर्छ।
सुझाव: आवेदन दिनुअघि तपाईंले यो आवश्यकता पूरा गर्नुहुन्छ कि हुँदैन भनी जाँच गर्न Department of Home Affairs को वेबसाइटमा रहेको आधिकारिक Residence Calculator प्रयोग गर्नुहोस्। अष्ट्रेलियाभित्र र बाहिरका आफ्ना सबै यात्राहरूको विस्तृत अभिलेख राख्नुहोस्।यदि तपाईं हाल कुनै अस्थायी (provisional) दक्ष भिसामा हुनुहुन्छ, जस्तै Subclass 491 Skilled Work Regional (Provisional) भिसा, भने उक्त भिसामा बिताएको समय ४ वर्षको बसोबास अवधिमा गणना हुन सक्छ। तर नागरिकताका लागि आवेदन दिनुअघि तपाईंले स्थायी बसोबास (PR) प्राप्त गरिसकेको हुनुपर्छ।
असल चरित्र (Good Character) सम्बन्धी आवश्यकता
१८ वर्ष वा सोभन्दा माथिका सबै आवेदकहरू असल चरित्रका हुनुपर्छ। यसको अर्थ, तपाईंले अस्ट्रेलियाका कानुन र प्रतिबद्धताको शपथ (Pledge of Commitment) पालना गर्ने सम्भावना हुनुपर्छ।
व्यवहारमा यसको अर्थ के हो?
- तपाईंले अस्ट्रेलिया र विदेशमा भएका सबै आपराधिक इतिहास पूर्ण रूपमा खुलाउनुपर्छ, जसमा अवधि सकिएका (spent) सजायहरू पनि पर्छन्।
- तपाईंको आवेदनको प्रक्रियाअन्तर्गत अस्ट्रेलियाली प्रहरी जाँच स्वतः गरिन्छ।
- स्थायी बसोबास लिएको अवधिमा तपाईं लामो समय अस्ट्रेलियाबाहिर बस्नुभएको वा यात्रा गर्नुभएको छ भने (सामान्यतया विदेशमा कुल १२ महिनाभन्दा बढी, वा एउटै देशमा ९० दिनभन्दा बढी) विदेशी प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्र आवश्यक पर्न सक्छ।
- केही गम्भीर अपराध वा हाल चलिरहेका कानुनी मुद्दाहरूले तपाईंलाई अयोग्य बनाउन सक्छन्।
आपराधिक रेकर्ड हुनुमात्रले तपाईं स्वतः अयोग्य हुनुहुन्न। Department of Home Affairs ले प्रत्येक मुद्दाको छुट्टाछुट्टै मूल्याङ्कन गर्छ। तपाईंको अवस्था जटिल छ भने दर्ता भएका माइग्रेसन एजेन्ट (MARA-registered) सँग परामर्श लिनुहोस्।
अस्ट्रेलियाली नागरिकता परीक्षा
१८ देखि ५९ वर्ष उमेरका अधिकांश आवेदकहरूले आवेदन स्वीकृत हुनुअघि अस्ट्रेलियाली नागरिकता परीक्षा दिएर उत्तीर्ण गर्नुपर्छ।
परीक्षाको ढाँचा
- प्रश्नहरू: २० वटा बहुवैकल्पिक प्रश्न।
- समय: ४५ मिनेट (सामान्य); ९० मिनेट (सहयोगसहितको परीक्षा)।
- उत्तीर्णाङ्क: समग्रमा २० मध्ये कम्तीमा १५ (७५%), र अस्ट्रेलियाली मूल्यमान्यतासम्बन्धी सबै ५ प्रश्नको सही उत्तर (१००%)।
- समेटिने विषयहरू: अस्ट्रेलियाको इतिहास, शासन प्रणाली, कानुन, मूल्यमान्यता (स्वतन्त्रता, सम्मान, समानता), र नागरिकताका अधिकार तथा जिम्मेवारीहरू।
- प्रयासहरू: बढीमा ३ पटक। तीनै पटक असफल भएमा तपाईंको आवेदन अस्वीकृत हुन सक्छ।
कसरी तयारी गर्ने?
- आधिकारिक Australian Citizenship: Our Common Bond पुस्तिका पढ्नुहोस् (निःशुल्क डाउनलोड, धेरै भाषाहरूमा उपलब्ध)।
- Department of Home Affairs को वेबसाइटमा रहेको आधिकारिक अभ्यास परीक्षा प्रयोग गर्नुहोस्।
- आधिकारिक पडकास्ट शृङ्खला सुन्नुहोस्।
छुट तथा सहयोगसहितको परीक्षा
केही प्रकारका अशक्तता भएका आवेदक वा उल्लेख्य अङ्ग्रेजी भाषा अध्ययन (जस्तै Adult Migrant English Program) पूरा गरेका आवेदकहरूका लागि परीक्षाबाट छुट वा सहयोगसहितको परीक्षाको विकल्प उपलब्ध छ। यसका लागि प्रमाण आवश्यक पर्छ। छुट पाएका आवेदकहरूको सामान्यतया परीक्षाको सट्टा अन्तर्वार्ता लिइन्छ।
प्रतिबद्धताको शपथ (Pledge of Commitment)
तपाईंको आवेदन स्वीकृत भएमा, तपाईं नागरिकता समारोहमा सहभागी हुनुहुनेछ र निम्न शपथ लिनुहुनेछ:
“म अस्ट्रेलिया र यहाँका जनताप्रति आफ्नो निष्ठा व्यक्त गर्दछु, जसका लोकतान्त्रिक विश्वासहरूमा म सहभागी छु, जसका अधिकार र स्वतन्त्रताको म सम्मान गर्दछु, र जसका कानुनहरूको म पालना र रक्षा गर्नेछु।”
चरणबद्ध आवेदन प्रक्रिया
- योग्यता जाँच गर्नुहोस्। तपाईंले ४ वर्षको बसोबास आवश्यकता पूरा गर्नुभएको छ कि छैन भनी पुष्टि गर्न Home Affairs को वेबसाइटमा रहेको आधिकारिक Residence Calculator प्रयोग गर्नुहोस्।
- कागजातहरू सङ्कलन गर्नुहोस्। परिचय खुल्ने कागजात (फोटोसहितको परिचयपत्र, ठेगानाको प्रमाण, जन्ममिति), बसोबास र अनुपस्थितिको प्रमाण, प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्र, तथा नाम परिवर्तनसम्बन्धी कागजातहरू (भएमा) जम्मा गर्नुहोस्। कागजी आवेदनका लागि प्रमाणित प्रतिलिपिहरू आवश्यक पर्छन्।
- अनलाइन आवेदन दिनुहोस्। ImmiAccount मार्फत आवेदन दिनु उत्तम तरिका हो (सामान्य योग्यताका लागि Form 1300t)। कागजी फारमहरू पनि उपलब्ध छन्।
- आवेदन शुल्क तिर्नुहोस् र आफ्नो आवेदन पेस गर्नुहोस्।
- नागरिकता परीक्षा वा अन्तर्वार्तामा सहभागी हुनुहोस् (आवश्यक भएमा)। तपाईंले Department बाट समय तोकिएको पत्र प्राप्त गर्नुहुनेछ।
- निर्णयको प्रतीक्षा गर्नुहोस्। निर्णय हुँदा सामान्यतया तपाईं अस्ट्रेलियामै हुनुपर्छ। स्वीकृत भएमा, तपाईंलाई नागरिकता समारोहमा निम्तो दिइनेछ।
- नागरिकता समारोहमा सहभागी हुनुहोस्। प्रतिबद्धताको शपथ लिनुहोस् र आफ्नो Australian Citizenship Certificate (अस्ट्रेलियाली नागरिकता प्रमाणपत्र) प्राप्त गर्नुहोस्।
शुल्क (2025–26)
आवेदन शुल्क हरेक वर्ष 1 July मा परिमार्जन (index) गरिन्छ। तलका दरहरू 2025–26 का हुन्। आवेदन दिनुअघि सधैँ Department of Home Affairs को वेबसाइटमा हालको शुल्क पुष्टि गर्नुहोस्।
| आवेदनको प्रकार | सामान्य शुल्क | सहुलियत शुल्क |
|---|---|---|
| सामान्य योग्यता — Form 1300t (उमेर 18–59) | AUD $595 | AUD $85 (Pensioner Concession Card धारकहरू) |
| अन्य अवस्थाहरू — Form 1290 (उमेर 60+, अशक्तता) | AUD $365 | AUD $40 |
| वंशजका आधारमा — Form 118 (पहिलो आवेदक) | AUD $380 | थप दाजुभाइ/दिदीबहिनीका लागि घटाइएको दर |
| अभिभावकको आवेदनमा समावेश गरिएका 16 वर्षमुनिका बालबालिका | शुल्क लाग्दैन | — |
पूर्व बाल आप्रवासी तथा रक्षा सेवामा संलग्न रहेकाहरूलगायत केही विशेष समूहका लागि थप सहुलियत र छुटहरू उपलब्ध छन्। पूर्ण विवरणका लागि Form 1298i हेर्नुहोस्।
प्रशोधन समय
प्रशोधन समय अनुमानित हो र mid-2026 सम्मको Department of Home Affairs को तथ्याङ्कमा आधारित छ। व्यक्तिगत मुद्दाअनुसार यो फरक पर्न सक्छ।
| चरण | 75th Percentile | 90th Percentile |
|---|---|---|
| आवेदनदेखि निर्णयसम्म (conferral) | 4 महिना | 7 महिना |
| स्वीकृतिदेखि समारोहसम्म | 6 महिनाभित्र | 6 महिनाभित्र |
| आवेदनदेखि समारोहसम्म (कुल) | 12 महिना | 14 महिना |
| वंशजका आधारमा (आवेदनदेखि निर्णयसम्म) | — | 5 महिना |
नागरिकताको प्रमाणसम्बन्धी आवेदनहरू (पहिल्यै नागरिक भइसकेका र प्रमाण आवश्यक पर्नेहरूका लागि) सामान्यतया केही दिन वा हप्ताभित्र प्रशोधन हुन्छन्।
अस्ट्रेलियाली नागरिकका अधिकार तथा जिम्मेवारीहरू
अस्ट्रेलियाली नागरिकतासँगै महत्त्वपूर्ण अधिकारहरू र तिनसँग सम्बन्धित जिम्मेवारीहरू पनि आउँछन्।
अधिकारहरू
- संघीय, राज्य र टेरिटोरी निर्वाचनमा मतदान गर्ने अधिकार।
- अस्ट्रेलियाली राहदानीका लागि आवेदन दिने र राख्ने अधिकार।
- सार्वजनिक पदका लागि निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्ने अधिकार।
- जुनसुकै बेला स्वतन्त्र रूपमा अस्ट्रेलिया फर्कन पाउने अधिकार।
- विदेशमा हुँदा कन्सुलर सहायता पाउने सुविधा।
- केही सरकारी जागिर तथा सुरक्षा अनुमति (security clearance) का लागि योग्यता।
जिम्मेवारीहरू
- अस्ट्रेलियाका कानुनहरूको पालना गर्ने।
- निर्वाचनमा नाम दर्ता गर्ने र मतदान गर्ने (अस्ट्रेलियामा अनिवार्य)।
- आवश्यक परेमा अस्ट्रेलियाको रक्षा गर्ने।
- अन्य अस्ट्रेलियालीहरूको अधिकार र स्वतन्त्रताको सम्मान गर्ने।
Subclass 186 Employer Nomination Scheme भिसा जस्ता रोजगारदाता-प्रायोजित मार्गहरूबाट आएका आप्रवासीहरूका लागि नागरिकता अस्ट्रेलियाली नागरिक जीवनमा पूर्ण रूपमा घुलमिल हुने अन्तिम चरण हो।
दोहोरो नागरिकता
अस्ट्रेलियाले दोहोरो (र बहु) नागरिकतालाई अनुमति दिन्छ। अस्ट्रेलियाली नागरिक बन्दा सामान्यतया तपाईंको मूल नागरिकता स्वतः गुम्दैन, तर यो तपाईंको गृह देशको कानुनमा निर्भर गर्छ। केही देशहरूले आफ्ना नागरिकलाई दोहोरो नागरिकता राख्न अनुमति दिँदैनन्, त्यसैले आवेदन दिनुअघि आफ्नो देशको दूतावास वा कन्सुलेटसँग जानकारी लिनुहोस्।
नागरिक बनेपछि
नागरिकता समारोहमा सहभागी भई Australian Citizenship Certificate प्राप्त गरेपछि, तपाईं:
- अस्ट्रेलियाली राहदानीका लागि आवेदन दिन सक्नुहुन्छ (विश्वकै सबैभन्दा यात्रा-मैत्री राहदानीहरूमध्ये एक)।
- अस्ट्रेलियाली निर्वाचनमा मतदानका लागि नाम दर्ता गर्न सक्नुहुन्छ।
- भिसासम्बन्धी कुनै प्रतिबन्धबिना जुनसुकै भूमिकामा काम गर्न सक्नुहुन्छ, जसमा केही सरकारी तथा रक्षा क्षेत्रका पदहरू पनि पर्छन्।
- योग्य परिवारका सदस्यहरूलाई केही भिसाका लागि प्रायोजन गर्न सक्नुहुन्छ — उदाहरणका लागि, Parent Visa कार्यक्रम मार्फत।
- तपाईंको गृह देशले अनुमति दिएमा आफ्नो अन्य नागरिकता कायम राख्न सक्नुहुन्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
अस्ट्रेलियाली नागरिक बन्न कति समय लाग्छ?
वैध भिसामा पहिलो पटक अस्ट्रेलिया आइपुगेको समयदेखि, आवेदन दिन सक्नुअघि सामान्यतया तपाईंलाई कम्तीमा ४ वर्षको बसोबास (जसमध्ये १२ महिना स्थायी बासिन्दाका रूपमा) आवश्यक पर्छ। आवेदन दिएपछि, ७५% आवेदकहरूका लागि आवेदनदेखि नागरिकता समारोहसम्मको प्रक्रियामा करिब १२ महिना लाग्छ।
के म आफ्नो नागरिकता आवेदनमा आफ्ना बालबालिकालाई समावेश गर्न सक्छु?
सक्नुहुन्छ। १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सामान्यतया अभिभावकको citizenship by conferral आवेदनमा कुनै थप शुल्कबिना समावेश गर्न सकिन्छ। १६ वा १७ वर्षका बालबालिकाले छुट्टै आवेदन दिन सक्छन्।
नागरिकता परीक्षामा असफल भएमा के हुन्छ?
तपाईंलाई बढीमा ३ पटक प्रयास गर्ने अवसर हुन्छ। तीनै पटक असफल भएमा तपाईंको आवेदन अस्वीकृत हुन सक्छ। निःशुल्क Our Common Bond पुस्तिका र आधिकारिक अभ्यास परीक्षा प्रयोग गरेर तयारी गर्न सक्नुहुन्छ।
अस्ट्रेलियाली बन्न के मैले आफ्नो हालको नागरिकता त्याग्नुपर्छ?
पर्दैन। अस्ट्रेलियाले दोहोरो र बहु नागरिकतालाई अनुमति दिन्छ। तर तपाईंको गृह देशको कानुनले मूल नागरिकता त्याग्न अनिवार्य गर्न सक्छ — आफ्नो गृह देशका सम्बन्धित निकायसँग जानकारी लिनुहोस्।
नागरिकता परीक्षाको उत्तीर्णाङ्क कति हो?
तपाईंले समग्रमा २० मध्ये कम्तीमा १५ प्रश्नको सही उत्तर (७५%) दिनुपर्छ, र अस्ट्रेलियाली मूल्यमान्यतासम्बन्धी सबै ५ प्रश्नको सही उत्तर (१००%) दिनुपर्छ।
के न्युजिल्यान्डका नागरिकहरूले अस्ट्रेलियाली नागरिकताका लागि आवेदन दिन सक्छन्?
सक्छन्। 1 July 2023 देखि, योग्य New Zealand Special Category Visa (SCV) धारकहरूले ४ वर्षको बसोबास आवश्यकता पूरा गरेमा पहिले स्थायी भिसा नलिईकनै सिधै अस्ट्रेलियाली नागरिकताका लागि आवेदन दिन सक्छन्।
नवीनतम शुल्क र फारमहरू कहाँ हेर्न सकिन्छ
अस्वीकरण: यो लेख सामान्य मार्गदर्शनका लागि मात्र हो। अध्यागमन कानून र शुल्कहरू बारम्बार परिवर्तन हुने गर्छन्। कुनै पनि निर्णय लिनुअघि सधैँ Department of Home Affairs को नागरिकता तथ्याङ्क र Department of Home Affairs को आधिकारिक वेबसाइटलगायतका प्राथमिक स्रोतहरूबाट जानकारी प्रमाणित गर्नुहोस्। तपाईंको परिस्थिति जटिल छ भने, दर्ता भएका माइग्रेसन एजेन्ट (MARA-registered) सँग परामर्श लिनुहोस्।