दर्शकहरूबाट सबैभन्दा धेरै सोधिने प्रश्नहरूमध्ये एक यही हो — अस्ट्रेलियाको Partner visa का लागि आवेदन दिन औपचारिक विवाहको प्रमाणपत्र अनिवार्य हुन्छ कि हुँदैन। यसको स्पष्ट र प्रमाणमा आधारित उत्तर Migration Act 1958 र Migration Regulations 1994 को पाठमा टेकेर अस्ट्रेलियाकी migration वकिल Negin Safaei (MARA दर्ता नम्बर 1791573) ले प्रस्तुत गर्नुहुन्छ। तल, जोडीहरूका लागि उपलब्ध तीनै कानुनी बाटा — औपचारिक विवाह, de facto सम्बन्ध र “विवाह गर्ने आशय” को बाटो — प्रत्येकका मापदण्ड र आवश्यक कागजातसहित व्याख्या गरिएको छ।
छोटो उत्तर
अस्ट्रेलियाको Partner visa का लागि औपचारिक विवाह अनिवार्य छैन। Migration Act 1958 ले तीन बाटा मान्यता दिन्छ: कानुनी पति/पत्नी अर्थात् spouse (section 5F), de facto partner अर्थात् विवाह नगरेको सम्बन्ध (section 5CB), र विवाह गर्ने आशयको visa अर्थात् Prospective Marriage visa (subclass 300) — जो न विवाह गरेका छन् न de facto सम्बन्धमा छन्, त्यस्ता जोडीका लागि। de facto आवेदकहरूले सामान्यतया आवेदन दर्ता गर्नुअघिको बाह्र महिनाको सम्बन्ध प्रमाणित गर्नुपर्छ — तर सम्बन्ध औपचारिक रूपमा register गरिएको भएमा वा “compelling and compassionate” परिस्थिति भएमा यो आवश्यक पर्दैन। सबै बाटामा सम्बन्धको सत्यता र निरन्तरता प्रमाणित गर्नु अपरिहार्य छ।
कानुन के भन्छ
Partner visa एउटै visa हो, जसका दुई भौगोलिक बाटा छन्: अस्ट्रेलिया भित्रबाट आवेदन दिनेका लागि subclass 820/801 र अस्ट्रेलिया बाहिरबाट आवेदन दिनेका लागि subclass 309/100। “de facto visa” छुट्टै subclass होइन; विवाह गरेका जोडी र विवाह नगरेका जोडी दुवैले यिनै subclass प्रयोग गर्छन् — फरक केवल उनीहरूको सम्बन्धलाई समेट्ने कानुनी परिभाषामा हुन्छ।
१) कानुनी पति/पत्नी (spouse) — Migration Act 1958 को section 5F: कुनै व्यक्ति “spouse” मानिन्छ जब उसको विवाह Marriage Act 1961 अनुसार वैध र मान्यतायोग्य हुन्छ, र यसबाहेक अरू सबैलाई पर राखी साझा जीवनप्रति पारस्परिक प्रतिबद्धता, सम्बन्धको सत्यता र निरन्तरता, तथा सँगै बसोबास (वा स्थायी रूपमा अलग नबसेको अवस्था) पनि स्थापित हुन्छ। अर्थात् इरान, टर्की वा अस्ट्रेलियाबाट लिएको विवाह प्रमाणपत्र मात्रैले आवेदन बलियो बन्दैन: विवाह अस्ट्रेलियाको कानुनअन्तर्गत वैध हुनुपर्छ र सम्बन्ध पनि वास्तविक तथा निरन्तर हुनुपर्छ।
२) de facto partner — Migration Act 1958 को section 5CB: दुई व्यक्ति de facto partner मानिन्छन् यदि उनीहरूले एक-आपसमा विवाह गरेका छैनन्, अरू सबैलाई पर राखी साझा जीवनप्रति पारस्परिक प्रतिबद्धता राख्छन्, उनीहरूको सम्बन्ध सत्य र निरन्तर छ, “सँगै बसोबास गर्छन् वा स्थायी रूपमा एक-आपसबाट अलग बसेका छैनन्”, र निकट नातेदार होइनन्। ध्यान दिनुहोस् — कानुनी परीक्षण “लगातार बाह्र महिना एउटै घरमा बसेको” होइन; परीक्षण त बाह्र महिना de facto सम्बन्ध रहेको हो कि होइन भन्ने हो, र सँगै बसोबासको मापदण्डमा “वा स्थायी रूपमा अलग बसेका छैनन्” भन्ने वाक्यांशले लचकता दिन्छ। यद्यपि कागजातले पुष्टि गरिएको सहवास अझै पनि प्रमाणको सबैभन्दा बलियो रूप हो।
३) सम्बन्ध मूल्याङ्कनका मापदण्ड — Migration Regulations 1994 को regulation 1.09A: केस अफिसरले सम्बन्धलाई चार आधारमा जाँच्छ: आर्थिक पक्ष, घरपरिवार (household) को प्रकृति, सामाजिक पक्ष, र दुई व्यक्तिबीचको प्रतिबद्धताको प्रकृति।
४) बाह्र महिनाको नियम र त्यसका अपवाद — Migration Regulations 1994 को regulation 2.03A: de facto आवेदकहरूको हकमा, आवेदन दर्ता भएको मितिसम्मको कम्तीमा बाह्र महिना de facto सम्बन्ध रहेको कुरामा मन्त्री सन्तुष्ट हुनुपर्छ। यो आवश्यकता निम्न अवस्थामा लागू हुँदैन: (क) सम्बन्ध कुनै निर्धारित राज्य/टेरिटोरीको कानुनअनुसार औपचारिक रूपमा दर्ता भएको भएमा; (ख) आवेदकले visa जारी हुनुपर्ने “compelling and compassionate circumstances” प्रमाणित गरेमा; (ग) मानवीय स्थायी visa सम्बन्धी अपवाद, अर्थात् जहाँ de facto सम्बन्ध मानवीय visa जारी हुनुअघि विद्यमान थियो र त्यसबारे migration विभागलाई जानकारी दिइएको थियो, वा सम्बन्ध मानवीय स्थायी visa को आवेदकसँग छ।
५) विवाह गर्ने आशयको visa — subclass 300: यदि तपाईंले न विवाह गर्नुभएको छ, न प्रमाणित गर्न सकिने de facto सम्बन्ध छ, त्यसो भए यो visa ले तपाईंलाई अस्ट्रेलिया आउने, आफ्नो मंगेतरसँग विवाह गर्ने र त्यसपछि स्थायी बसोबासका लागि आवेदन दिने अनुमति दिन्छ। Partner visa को बाटोभन्दा फरक, subclass 300 को आवेदन दर्ता गर्नुअघि de facto सम्बन्ध हुनु शर्त होइन; बरु आवेदकले आवेदन दर्ता गर्ने समयमा अस्ट्रेलिया बाहिर हुनुपर्छ र विवाहको आशय तथा योजना कागजातद्वारा पुष्टि गर्नुपर्छ।
हरेक बाटोका मुख्य शर्त एक नजरमा
| बाटो | कानुनी आधार | विवाह आवश्यक? | सम्बन्धको अवधिको शर्त | मुख्य कुरा |
|---|---|---|---|---|
| कानुनी पति/पत्नी — spouse (820/801 वा 309/100) | Migration Act 1958 को section 5F + Marriage Act 1961 | हुन्छ | न्यूनतम अवधि तोकिएको छैन | विवाह अस्ट्रेलियाको कानुनअन्तर्गत वैध हुनुपर्छ; सम्बन्धको सत्यता र निरन्तरता पनि प्रमाणित हुन सक्नुपर्छ |
| de facto partner (यिनै subclass) | section 5CB + Migration Regulations 1994 का regulation 1.09A र 2.03A | हुँदैन | आवेदन दर्ता मितिसम्मको बाह्र महिना de facto सम्बन्ध | सम्बन्धको औपचारिक दर्ता, compelling and compassionate परिस्थिति, वा मानवीय अपवादले यो शर्त हटाउँछ |
| विवाह गर्ने आशय (subclass 300) | Department of Home Affairs को visa सूची | हुँदैन — विवाह आगमनपछि | आवेदनअघि de facto सम्बन्ध आवश्यक छैन | आवेदन अस्ट्रेलिया बाहिरबाट दर्ता हुनुपर्छ; त्यसपछि विवाह र स्थायी बसोबासका लागि आवेदन |
सम्बन्धको औपचारिक दर्ता (Relationship Registration) बारे:
- अस्ट्रेलियाका धेरैजसो राज्य र टेरिटोरीमा सम्बन्ध दर्ता गर्न सम्भव छ; तर Western Australia (WA) र Northern Territory (NT) मा सम्बन्ध दर्ता प्रणाली छैन।
- दुईमध्ये कुनै एक व्यक्ति कानुनी रूपमा अर्कै व्यक्तिसँग विवाहित छ भने सम्बन्ध दर्ता सम्भव हुँदैन।
- सम्बन्ध दर्ताले बाह्र महिनाको शर्त मात्र हटाउँछ; यो आफैमा सम्बन्धको सत्यताको प्रमाण होइन। आवेदकहरूले अझै पनि Migration Act 1958 को section 5CB मा रहेको de facto परिभाषा र regulation 1.09A का आधारहरूअनुसार मूल्याङ्कन भोग्नुपर्छ।
- Victoria राज्यमा सम्बन्ध दर्ता Births, Deaths and Marriages Victoria मार्फत गरिन्छ।
- regulation 2.03A ले “सम्बन्ध दर्ता” सम्बन्धी अपवादका लागि आफ्नो पाठमा कुनै निश्चित मिति तोकेको छैन; सबैभन्दा सुरक्षित र स्तरीय अभ्यास भने सम्बन्ध दर्ता visa आवेदन दर्ता हुनुअघि पूरा गरी त्यसको प्रमाणपत्र फाइलमा संलग्न गर्नु हो।
विवाहको वैधता बारे: एक पक्ष 18 वर्षमुनि रहेका विवाह, प्रतिनिधिमार्फत (proxy) गरिएका वा केवल धार्मिक र दर्ता नभएका विवाह, तथा बहुविवाह Marriage Act 1961 अनुसार “वैवाहिक सम्बन्ध” रूपमा मान्यता नपाउन सक्छन्। त्यस्ता अवस्थामा व्यावहारिक बाटो सामान्यतया de facto सम्बन्ध प्रमाणित गर्नु वा subclass 300 प्रयोग गर्नु हुन्छ।
यसको अर्थ तपाईंका लागि के हुन्छ
Negin Safaei बताउनुहुन्छ — विवाहको प्रमाणपत्र नहुनुले अस्ट्रेलियाको migration प्रणालीमा कुनै ढोका बन्द गर्दैन; यसले प्रमाणित गर्ने बाटो मात्र फेर्छ। तपाईंको औपचारिक विवाह छ भने आवेदनको केन्द्रविन्दु विवाहको वैधता र सम्बन्धको निरन्तरताका प्रमाणमा हुन्छ। तपाईं विवाह नगरी सँगै बसिरहनुभएको छ भने केन्द्रविन्दु de facto सम्बन्ध सुरु भएको मिति, regulation 1.09A का चार आधारका प्रमाण, र — आवश्यक परेमा — बाह्र महिनाको शर्त हटाउनका लागि सम्बन्धको औपचारिक दर्तामा हुन्छ। र तपाईंको सम्बन्ध नयाँ छ, साझा जीवन अझै सुरु भएको छैन भने subclass 300 नै तपाईंको अवस्थाका लागि बनाइएको कानुनी बाटो हो।
फारसीभाषी आवेदकहरूका फाइलमा काम गरेको अनुभवले देखाउँछ — रोक्न सकिने सबैभन्दा ठूलो गल्ती आवेदन दर्ता गर्ने दिन गलत बाटो छनोट गर्नु हो; र यो सुरुमै हतार नगरी गरिएको सूक्ष्म मूल्याङ्कनबाट पूर्ण रूपमा समाधान हुन सक्ने कुरा हो। MARA मा दर्ता भएकी आधिकारिक वकिल (नम्बर 1791573) का रूपमा Negin Safaei को टिम आवेदनलाई सुरुदेखै कानुनको पाठ र तपाईंको जीवनका वास्तविक कागजातका आधारमा तयार पार्छ — जसले गर्दा सही बाटो छनोट होस् र प्रमाणहरू पनि आवेदन दर्ता हुनुअघि पूर्ण होऊन्। यो निर्णय तपाईंले एक्लै र सुनेसुनाइका भरमा गर्नुपर्ने कुनै आवश्यकता छैन।
स्रोतहरू
- Migration Act 1958 (section 5CB र 5F — de facto partner र spouse को परिभाषा) — legislation.gov.au
- Migration Regulations 1994 (regulation 1.09A र 2.03A — सम्बन्ध मूल्याङ्कनका मापदण्ड, बाह्र महिनाको शर्त र त्यसका अपवाद) — legislation.gov.au
- Marriage Act 1961 (विवाहको वैधता र मान्यता) — legislation.gov.au
- Partner visa (subclass 820/801) — Department of Home Affairs — immi.homeaffairs.gov.au
- Partner (Provisional) visa (subclass 309) and Partner visa (subclass 100) — Department of Home Affairs — immi.homeaffairs.gov.au
- Prospective Marriage visa (subclass 300) — Department of Home Affairs — immi.homeaffairs.gov.au
- Register a relationship — Births, Deaths and Marriages Victoria — bdm.vic.gov.au
- Register of Migration Agents — Office of the Migration Agents Registration Authority (MARA) — mara.gov.au
तपाईंको सम्बन्धको फाइल दर्ता हुनुअघि बलियो हुनुपर्छ
तपाईंको फाइल spouse को परिभाषाअन्तर्गत पर्छ, de facto सम्बन्धअन्तर्गत पर्छ, वा तपाईंको सही बाटो subclass 300 हो — यो थाहा नभएको अवस्थामा आजै गरिएको एउटा सूक्ष्म कानुनी मूल्याङ्कनले महिनौंको आवतजावत र अस्वीकृत हुने जोखिम तपाईंको बाटोबाट हटाउन सक्छ। अस्ट्रेलियाकी migration वकिल तथा MARA मा दर्ता (नम्बर 1791573) Negin Safaei सम्बन्ध सुरु भएको मिति, आर्थिक तथा घरपरिवारसम्बन्धी प्रमाण, विवाह प्रमाणपत्रको वैधताको अवस्था र सम्बन्ध औपचारिक रूपमा दर्ता गर्ने सम्भावना तपाईंसँगै समीक्षा गर्नुहुन्छ र उत्तम बाटो कागजमा स्पष्ट पारिदिनुहुन्छ। कुनै काल्पनिक अवस्था नभई तपाईंको आफ्नै अवस्थाबारे कुरा गर्न Negin Safaei को कार्यालयमा सम्पर्क गर्नुहोस् र आफ्नो Partner visa फाइलको अवस्था जाँच गर्नुहोस्।
Frequently asked questions
अस्ट्रेलियाको Partner visa का लागि औपचारिक विवाह अनिवार्य हो?
होइन। Migration Act 1958 ले “spouse” अर्थात् कानुनी पति/पत्नी (section 5F) र “de facto partner” अर्थात् विवाह नगरेको सम्बन्ध (section 5CB) दुवैलाई स्वीकार गर्छ, र दुवैले उही subclass 820/801 (अस्ट्रेलिया भित्र) वा 309/100 (अस्ट्रेलिया बाहिर) प्रयोग गर्छन्। de facto visa छुट्टै subclass होइन।
हामीले विवाह गरेका छैनौं भने कति समय सम्बन्धमा रहनुपर्छ?
Migration Regulations 1994 को regulation 2.03A अनुसार, आवेदन दर्ता भएको मितिसम्मको कम्तीमा बाह्र महिना de facto सम्बन्ध विद्यमान हुनुपर्छ। यो शर्त तीन अवस्थामा लागू हुँदैन: निर्धारित राज्य/टेरिटोरीको कानुनअनुसार सम्बन्धको औपचारिक दर्ता, “compelling and compassionate” परिस्थिति प्रमाणित हुनु, र मानवीय स्थायी visa सम्बन्धी अपवाद।
हामी ठ्याक्कै बाह्र महिना एउटै घरमा बसेको हुनु आवश्यक छ?
कानुनी परीक्षण “लगातार बाह्र महिनाको सहवास” होइन; परीक्षण त बाह्र महिना de facto सम्बन्ध विद्यमान थियो कि थिएन भन्ने हो, र section 5CB ले दुई व्यक्ति सँगै बसोबास गर्नुपर्ने वा स्थायी रूपमा अलग बसेको नहुनुपर्ने मात्र माग्छ। यद्यपि सहवासका कागजात प्रमाणको सबैभन्दा बलियो रूप हुन्।
सम्बन्ध औपचारिक रूपमा दर्ता गरेपछि अरू केही प्रमाणित गर्नु पर्दैन?
सम्बन्धको औपचारिक दर्ताले बाह्र महिनाको शर्त मात्र हटाउँछ। आवेदकहरूले अझै पनि Migration Act 1958 को section 5CB मा रहेको de facto परिभाषा र regulation 1.09A का आधारहरू — आर्थिक पक्ष, घरपरिवारको प्रकृति, सामाजिक पक्ष र प्रतिबद्धताको प्रकृति — अनुसार सत्य सम्बन्धका रूपमा मूल्याङ्कन भोग्नुपर्छ।
कुन-कुन राज्यमा सम्बन्ध दर्ता गर्न सकिन्छ?
अस्ट्रेलियाका धेरैजसो राज्य र टेरिटोरीमा सम्बन्ध दर्ता गर्ने सुविधा छ, तर Western Australia (WA) र Northern Territory (NT) मा यो प्रणाली छैन। साथै, दुईमध्ये कुनै एक व्यक्ति कानुनी रूपमा अर्कै व्यक्तिसँग विवाहित छ भने सम्बन्ध दर्ता सम्भव हुँदैन। Victoria मा दर्ता Births, Deaths and Marriages (BDM Victoria) मार्फत गरिन्छ।
हामीले न विवाह गरेका छैनौं, न बाह्र महिनाको de facto सम्बन्ध छ — हामीसँग के विकल्प छ?
विवाह गर्ने आशयको visa अर्थात् Prospective Marriage visa (subclass 300)। यो visa ले तपाईंलाई अस्ट्रेलिया आउने, आफ्नो मंगेतरसँग विवाह गर्ने र त्यसपछि स्थायी बसोबासका लागि आवेदन दिने अनुमति दिन्छ; Partner visa को बाटोभन्दा फरक, आवेदनअघि de facto सम्बन्ध हुनु शर्त होइन, तर आवेदन अस्ट्रेलिया बाहिरबाट दर्ता हुनुपर्छ।
इरान वा टर्कीबाट लिएको विवाह प्रमाणपत्र स्वीकार्य हुन्छ?
विवाह अस्ट्रेलियाको Marriage Act 1961 अनुसार वैध र मान्यतायोग्य भएमा स्वीकार्य हुन्छ। 18 वर्षमुनिको विवाह, प्रतिनिधिमार्फत (proxy) गरिएको वा केवल धार्मिक र दर्ता नभएको विवाह, तथा बहुविवाह मान्यता नपाउन सक्छन्। त्यस्ता अवस्थामा व्यावहारिक बाटो सामान्यतया de facto सम्बन्ध प्रमाणित गर्नु वा subclass 300 हुन्छ। हरेक अवस्थामा सम्बन्धको सत्यता र निरन्तरता प्रमाणित गर्नु अनिवार्य छ।
This answer reflects the law and policy as verified on September 29, 2026. Immigration rules change frequently — confirm the current position before acting.
Mrs. Negin Safaee وکیل مهاجرت استرالیا 1791573
This article is general information only, current at the date shown, and is not legal advice. Do not rely on it for your own situation — immigration law and policy change frequently. Seek advice from a registered migration agent or immigration lawyer about your circumstances.